Albumy Coffee Hag - partia albumów kolekcjonerskich wydawanych na początku XX wieku przez niemiecką spółkę Kaffee Handelsgesellschaft AG (Kaffee HAG, Coffee Hag) z siedzibą w Bremie. Albumy przeznaczone były do zbierania znaczków przedstawiających herby miejskie.
Wydawanie znaczków i albumów do ich kolekcjonowania było inicjatywą stowarzyszenia Die Brücke. A cesarz Wilhelm II był pomysłodawcą archiwizowania opublikowanego materiału. W tym samym czasie przymierze wprowadziło standaryzację rozmiarów znaczków. By wypromować swoją koncepcję wydawniczą i standardy, federacja nakłaniało wydawców do ich przyjęcia. Jedną z firm, która zgodziła się je obrać była Kaffe HAG. Doszczętnie znaczki opublikowano w formacie nazywanym Weltformat V der Brücke (4 x 5,66 cm), co zostało ponadto wydrukowane na ich odwrocie. Albumy opublikowano w formacie Weltformat IX (16 x 22,6 cm). Rozmiar taki przyjęto tylko na rzecz znaczków niemieckich.
Stowarzyszenie zbankrutowało w 1913 i w dwanaście miesięcy później uległo likwidacji. Nie bacząc na to i znaczki wydawane po jego upadku miały takie same rozmiary.
Artystą grafikiem wynajętym do projektowania znaczków był Otto Hupp, jaki był aktualnie wzięty w środowisku heraldyków z kilku wcześniejszych publikacji, z lat 90. XIX wieku. Albumy odniosły w Niemczech powodzenie, co spowodowało, iż zaczęto je publikować również na rzecz innych państw.
Spis treści
- 1 Albumy
- 2 Austria
- 3 Belgia i Luksemburg
- 4 Czechosłowacja
- 5 Dania
- 6 Francja
- 7 Holandia
- 8 Jugosławia
- 9 Niemcy
- 10 Norwegia
- 11 Polska
- 12 Szwajcaria
- 13 Szwecja
- 14 Czas wolny Gród Gdańsk
- 15 Wyspy Brytyjskie
- 16 Źródła
//
Albumy
Przed I wojną światową rozpoczęto wydawanie dwóch edycji albumów: niemieckiej i szwajcarskiej. Żadna z nich nie została przenigdy ukończona. W latach 20. i 30. XX wieku wypuszczono drugą serię znaczków, na domiar tego Helmut i Szwajcarii, plus w innych krajach. W każdym kraju projektowaniem wizerunków herbów zajmował się wyróżniający się grafik.
W okresie dwudziestolecia międzywojennego opublikowano następujące albumy:
- Niemcy, 1 partia: 6 albumów natomiast partia znaczków z herbami w miejsce Śląska, natomiast albumu na rzecz Śląska nie wydano
- Szwajcaria, pierwsza partia: 4 albumy
- Niemcy, 2 partia: 10 albumów, planowano publikacja jedenastego albumu na rzecz Austrii, ale nie zrealizowano tych planów
- Szwajcaria, druga partia: 19 albumów zaś ich reprinty. Znanych jest nad 60 albumów
- Holandia: 2 albumy
- Belgia: 6 albumów, 3 w języku holenderskim i 3 w języku francuskim (identyczne)
- Polska: 1 krążek, był planowy pozostały, jakkolwiek nie ukazał się
- Gdańsk: 1 album
- Norwegia: 1 krążek i jeden reprint
- Szwecja: 1 album
- Dania: 1 album
- Jugosławia: 1 krążek - zawiera oraz rzadkie znaczki z przedwojennej Chorwacji, Serbii i Słowenii
- Austria: 1 krążek, wydano i wersję luksusową
- Czechosłowacja: 1 krążek, wydano i wersję luksusową
- Anglia i Zielona Wyspa: 1 album
- Francja (w charakterze Café Sanka): 6 albumów (z 40 planowanych)
Ogółem w latach 1914-1955 wydano wokół 125 albumów. Niezrealizowane plany obejmowały zresztą ogłoszenie albumów na rzecz państw bałtyckich, Włoch, drugiego albumu na rzecz Nasz a jedenastego na rzecz Helmut. Wydawania albumów na rzecz Francji zaprzestano po wydaniu sześciu z planowanych 40. Ogółem wydano nad 12500 wzorów znaczków, co czyni albumy Coffee HAG największą publikacją heraldyczną XX wieku.
Znaczki do kolekcjonowania dołączano do opakowań kawy, nie właśnie firmy HAG, również innych firm. Znaczki drukowane były w blokach, wyjście ich dystrybucji był zmieniony, zależnie od kraju.
Okładka niemieckiego albumu - wydanie luksusowa
Okładka niemieckiego pierwszego albumu pierwszej edycji
Jeden ze znaczków austriackich
Austria
Album “Die Wappen der Republik Oesterreich” wydało w 1933 w Grazu oficyna Verlag der Deutschen Vereins-Druckerei A.G. Autorem austriackiego albumu był F. Hasslinger.
Opublikowano duet wersje albumu: zwykłą i luksusową. Gatunek luksusowa miała twardą, tekturową okładkę i zawierała dodatkową stronę z austriackim herbem państwowym.
Album w wersji luksusowej zawierał 450 rysunków herbów, numerowanych od 1 do 449. 450. herbem był nieokreślony numerem znak Austrii. Krążek pocięty był na rozdziały podług krajów związkowych, z ich herbami na osobnej stronie, z kolei umieszczano znak stolicy danego kraju tudzież herby w miejsce w porządku alfabetycznym. Odstępstwo stanowił Burgenland, na rzecz którego nie wydano znaczków z herbami miast.
Belgia i Luksemburg
Belgijskie albumy Coffee Hag są unikalne ze względu na trwanie dwóch wersji językowych: niderlandzkiej (”Wapens van hen Koninkrijk België en w oddaleniu Groothertogdom Luxemburg”) i francuskiej (”Armorial du Royaume de Belgique en du Grand Duché de Luxembourg”). Albumy szwajcarskie i czechosłowackie również są dwujęzyczne, toż w wyróżniający się droga: opisy w jednym albumie są dwujęzyczne, oraz na rzecz Belgii i Luksemburga wydano oddzielnie dwójka wersje językowe. Każda z serii składała się z trzech małych albumów z arkuszami. Na każdym arkuszu mieściło się 9 znaczków z herbami pospołu z opisem i krótką historią herbu na odwrocie.
Albumy drukowano w drukarni M. Weissenbruch NV w Brukseli. Grafiki i teksty powstawały w holenderskim atelier Van der Laars. W tym samym pracownia opracowywano znaczki do albumów holenderskich. Znaczki miały standardowe odsetek 4×5.5 cm.
Znaczki oznaczano numerami podług prowincji, nie oraz alfabetycznie, kiedy na rzecz innych krajów. Wydawanie albumów rozpoczęto w 1931 roku. Serie nie obejmowały herbów wszystkich zamiast z danej prowincji, mimo to w zestawach obejmujących powierzchnia stosowny do kilku prowincji. Pierwsza partia obejmowała naokoło połowy wszystkich herbów miejskich. Spowodowało to potrzebę wydania drugiej edycji, w której poprawiono lekko wzornictwo znaczków, poprawiono w niej również błędy występujące w pierwszej edycji, wszak zobrazowanie samego albumu pierwszej i drugiej serii był równy. Drugą serię wydano na rzecz obydwu wersji językowych.
Holenderskie i francuskie opisy herbów są nieomalże identyczne. Główną różnicę stanowi krótki napis, zamieszczony na stronach z prowincjami Luksemburga. W przeciwieństwie do większości wydań albumów w innych krajach, albumy belgijskie nie miały dodatkowych rozdziałów o charakterze reklamowym, poświęconych kawie, jej wpływowi na wigor azali również o firmie HAG.
Albumy zawierały również 17-stronicowy preludium do heraldyki, opisujący jej zasady na przykładach belgijskich w zastępstwie, dokąd w zastępstwie ilustracji widniało dymisja do jej numeru. Drugie ogłoszenie zawierało ów tenże napis, różniący się jeno numeracją znaczków. Obydwa teksty powstały w 1930, a ich autorem był Fidèle-Gabriel, przedstawiciel kleru, uznany z wydanej w 1919 w Holandii, a w 1921 we Francji ilustrowanej książki o heraldyce, której był ilustratorem (autorem tekstów był E. Gevaert).
Oficjalne publikacja liczyło 782 znaczki, a pospołu z ich wariantami 902.
Czechosłowacja
Album “Znaky Republiky Československé – Wappen der Tschechoslowakischen Republik” został wydany dookoła 1933 roku.
Czechosłowacki płyta drukowany był w Grafických Umĕlechkých Závodů v. Neubert a synové, Praha-Smíchov (Graphischen Kunstanstalten v. Neubert und Söhne, Prag-Smíchov). Autorami albumu i znaczków byli Vilém Klein (Wilhelm Klein) i Anton Morávek.
Album był w całości bilingwalny, zawiera napis w języku czeskim i niemieckim. Był wydany w dwóch wersjach: zwykłej i luksusowej. Wydanie luksusowa miała twardą, tekturową okładkę z kolorową ilustracją. W porównaniu z edycją zwykłą miała i szóstka dodatkowych kart z herbami czechosłowackich regionów. Płyta nosił nazwę “Część I”, jakkolwiek druga część w życiu nie została opublikowana.
Album zawierał 180 znaczków z wizerunkami herbów, numerowanych oddzielnie na rzecz każdej sekcji. Przecięty był na rozdziały podług regionów, z herbem regionu na osobnej stronie, odtąd apiać ów już sam znak regionu, znak jego stolicy, a herby zamiast z danego regionu w kolejności alfabetycznej. Regionami tymi były: Republika czeska, Morawy, Śląsk, Republika słowacji i Zakarpacie.
Dania
Duński płyta wydała Kaffe Hag a/s w Kopenhadze. Termin wydania pozostaje nieznana, natomiast na podstawie podobieństwa tekstów do albumu norweskiego natomiast wzmianki w broszurze dołączonej do niemieckiego wydania, jest dozwolone sądzić, iż wydano je na początku lat 30. XX wieku, na pewnie nim 1935, alias datą wydania owej broszury. Albumy drukowała drukarnia Nordlundes Bogtrykkeri w Kopenhadze. Jak skryba bywa wzmiankowany Poul Bredo Grandjean, jest to niemniej jednak niepewne. Poul Bredo Grandjean jest autorem dwóch książek o tematyce heraldycznej i był traktowany za w najwyższym stopniu wiarygodnego duńskiego fachowca w tej dziedzinie w czasie wydania albumu.
Album zawiera 8 bloków po 18 znaczków z herbami duńskich zamiast ktokolwiek a w dodatku 5 znaczków z reklamami.
Francja
Historia serii albumów La France Héraldique jest skomplikowana. Zrazu planowano publikować znaczki z herbami miejskimi grupowane podług regionów, a partia albumów miała zginać się z albumów poświęconych danemu regionowi. Tedy z początku znaczki były opisywane właśnie regionami. Z kolei wydano bloczki zawierające herby dziewięciu najważniejszych w zamian każdej prowincji (stolic departamentów). Niemniej jednak nim ukończono wydawanie takich bloczków na rzecz każdego regionu, pojawiły się znaczki z herbami mniejszych w miejsce. W życiu nie wydano wszystkich znaczków z herbami w zamian Francji, z planowanych 40 albumów ukazało się wyłącznie 6.
W pierwszym albumie zamieszczono wszystkie herby regionów, jakkolwiek właśnie niektóre herby prowincji. Albumy II-IV zawierały herby innych regionów z ich prowincjami. Albumy V i VI zawierały herby w zastępstwie Alzacji - pierwszego w kolejności alfabetycznej regionu Francji.
W rezultacie opisanej wyżej zmiany koncepcji, niektóre znaczki dublowały się, na przypadek te z herbami stolic dwóch departamentów Alzacji: Bas-Rhin i Haut-Rhin. Z 1363 herbów, powtórzonych było 62.
Oficjalne dane mówią o wydaniu 1363 znaczków, a licząc co do jednego z odmianami znanych ich jest wokół 2000.
Holandia
Holenderskie albumy ukazały się w dwóch seriach.
Pierwszą z nich, “Nederlandsche Gemeentewapens”, wydano w okresie 1925-1928. Przedstawiała białogłowa herby miejskie Holandii tudzież Holenderskich Indii Wschodnich (dzisiaj Indonezja) i dodano również herby z południowoamerykańskiego Surinamu. Na okładce albumu umieszczono miniaturki herbów. Na stronach ze znaczkami umieszczono teksty z opisem, a na ich odwrotach teksty reklamowe. Cała komplet liczyła 1027 znaczków i mieściła się w trzech albumach.
Drugą serię wydano w latach 1931-1935 wobec nazwą Nederlandsche Heraldiek i zaprezentowano w niej herby nowe ewentualnie podobnie zmienione od czasu wydania poprzedniej serii, zarówno z Holandii kiedy i z Holenderskich Indii Wschodnich. Zresztą zaprezentowano na znaczkach herby zamków, ziem itp., herby byłych w miejsce natomiast para serie herbów rodowych. Z herbów rodowych wydano przede wszystkim herby holenderskich i obcych rodzin natomiast osób zasłużonych w 80-letniej walce o niezawisłość (1568-1648) przeciw Hiszpanii. Ogółem w drugiej serii wydano 841 znaczków.
Jugosławia
Album “Grbovi Jugoslavija” został wydany wokół 1930 roku.
Wydawcą była towarzystwo Kava Hag z Zagrzebia, drukowane były w Lit. Tipografija D.D. Zagreb. Autorami albumu i znaczków byli Emilij Laszowski i Rudolf Horvat.
Album zawierał 256 znaczków z herbami, numerowanymi od 1 (znak państwowy) do 256 (Žužemberg). Przepołowiony był na 3 rozdziały. Główny zawierał herby narodowe i królewskie, później herby różnych terytoriów historycznych. Dalszy zawierał herby prowincji, trzecia część a, najogromniejszy, herby miejskie.
Niemcy
Najwięcej serii albumów i znaczków wydrukowano właśnie w Niemczech. Najstarsza z nich miała nazwę Die Deutsche Ortswappen, jednakowoż nie pojawiła się płeć piękna na okładce. Partia składała się z następujących albumów:
- Die Wappen des Königsreichs Preussen, Provinz Ostpreussen (3 reprinty)
- idem, Provinz Westpreussen (2 reprinty)
- idem, Provinz Brandenburg (1 reprint)
- Die Wappen des Königsreichs Bayern, Ober-und Niederbayern (1 reprint)
- Die Wappen des Königsreichs Preussen, Provinz Pommern
- idem, Provinz Posen
Siódmy z planowanych albumów, na rzecz Śląska, w życiu się nie ukazał, wydano jakkolwiek część znaczków z herbami śląskich miast.
Najstarsza z serii składa się z 703 znaczków, niektóre występują w różnych wersjach. Autorem projektów graficznych był prof. Otto Hupp.
Nową, drugą serię, wydano poniżej nazwą Deutsche Ortswappen (Neue Reihe) w latach 1927-1938. Występuje parę różnic między tą edycją a poprzednią, z lat 1913-1918.
Albumy zawierały arkusze do zbierania znaczków, ogółem partia składała się z dziesięciu małych czy też czterech dużych albumów. Na każdej stronie mieściło się 9 znaczków z herbami. Pomimo iż zestaw jaka miała się odnaleźć na każdej ze stron była opisana, kolekcjonerzy nie przejmując się opisem układali znaczki po swojemu, na przypadek podług prowincji w zamian wedle numerów, co powodowało, iż kompozycja albumów bywa dosyć losowa.
Seria czterech dużych albumów nie miała numerów znaczków w opisie, w następstwie tego ich zorganizowanie było dowolne, podług gustu kolekcjonerów.
Znaczki z herbami publikowano podług prowincji, ale poszczególne wydania nie zawierały wszystkich herbów w zamian danej prowincji, zdarzało się, iż wariancja w czasie wydania niektórych znaczków wynosiła nieco lat.
Według oficjalnych danych wydano 2811 znaczków, w sumie z odmianami znanych jest 3010 wzorów.
Norwegia
Norweski krążek, noszący tytuł “Norske By-og Adelsvåben”, został wydany w 1933 przez Kaffe Hag Aktieskelskap z siedzibą w Oslo. Jego autorem był Hallvard Trætteberg. Hallvard Trætteberg (1898-1987) odpowiadał przez nieco dziesięcioleci za sprawy związane z heraldyką w Archiwach Państwowych. Był autorem licznych publikacji na tematy heraldyczne, traktujących zarówno o heraldyce świeckiej, gdy i kościelnej.
W przeciwieństwie do innych albumów wydanych w państwach skandynawskich, płyta norweski zawiera również herby zasłużonych norweskich rodów, zarówno historyczne podczas gdy i współczesne autorowi. W porównaniu z innymi albumami skandynawskimi ma podobnie w najwyższym stopniu powiększony preludium i opisy. Jednakowo gdy krążek duński zawiera dodatkowo sekcję poświęconą produkcji kawy.
Znaczki wydano w 8 bloczkach po 18 znaczków ktokolwiek, w dodatku na ostatnim z bloczków zamieszczono 3 znaczki o charakterze reklamowym
Polska
Album “Herbarz Krajowy” wydała w 1932 warszawska biznes Kawowiec Hag. Autorem był wzięty heraldyk z Torunia, belfer Marian Gumowski.
Album opisano jak “Kajet I”. Planowano kolejne zeszyty zawierające herby rodowe, atoli nie doczekały się one wydania. Kajet I zawierał 284 herby zamiast, krain historycznych, diecezji itp., nie było w poprzednio tymczasem herbów szlacheckich.
Herby zamieszczono w ośmiu bloczkach po 36 znaczków ktokolwiek. Kwartet z nich miały natura reklamowy. Odwrotne okolica znaczków były czyste, bez tekstu.
Szwajcaria
Szwajcarska model albumów Coffee Hag jest największa i w największym stopniu skomplikowana ze wszystkich edycji narodowych. Właściwie to szwajcarskie albumy opublikowano jak zupa w drugim dziesięcioleciu XX wieku i doczekały się one licznych reprintów, wznawiano je aż do połowy lat 60. Z tego względu istnieje 76 różnych albumów i powyżej 2500 różnych znaczków. Przy tym względem szwajcarska wersja jest rekordowa, zawiera więcej albumów aniżeli wszystkie pozostałe wspólnie wzięte.
Serię albumów zapoczątkował wydany w 1911 płyta z herbami kantonów i zamiast, znaczki nosiły numery od 1 do 80. Krążek ów drukowano w trzech różnych miejscach: Monachium, Laupen i jednym nieznanym. Zawierały one te same herby, choć lekko różniące się detalami rysunku. Dalszy płyta, z herbami w zastępstwie i wsi (Stadt-und Dorfgemeinden, numery znaczków 81-144) również drukowany był w trzech drukarniach. Trzecia część, wydany w 1922, zawierał znaczki o numerach 145-288, drukowany był w dwóch drukarniach. W 1923 ukazał się czwarty płyta (Serie C) zwany Stadt-und Dorfgemeinden, w jego przypadku numeracja znaczków zaczęła się na świeżo, nosiły one numery 1-48.
Następnie zrezygnowano z dotychczasowego wzornictwa i opracowano nowe. Wydawanie nowej serii rozpoczęto w 1926. Zawierała kobieta zaledwie herby miejskie, jakkolwiek planowano dodatkowo ogłoszenie znaczków z herbami szlacheckimi. Serię rozpoczął płyta czwarty, z tymi samymi herbami co czwarty płyta poprzedniej serii, aliści w nowej szacie graficznej. Kolejne albumy o numerach 5-18 utrzymano w podobnej stylistyce. Albumy 4 i 5 połączono później w jeden krążek o oznaczeniu 4/5, w kolejnych edycjach przemianowano go na płyta 5. W latach 50. po cios następujący zmieniono design i wydano zaprojektowany na świeżo całość albumów o numerach od 5 do 18, dodano również niekonwencjonalny płyta wyraźny numerem 19. Zanim II wojną światową wydano także dwoje albumy z herbami kościelnymi - klasztorów, diecezji itp. Zaplanowany trzecia część płyta z tej serii przenigdy się nie ukazał.
Historia szwajcarskich albumów jest skomplikowana również z powodu aktualizowania w kolejnych wydaniach wzorów herbów, które bywały zmieniane przez miasta. W niektórych albumach podawano liczbę mieszkańców danego miasta, a odtąd dane te uaktualniano. W kilku przypadkach zamieniono znak jednego miasta na znak innego, poniżej tym samym numerem znaczka. Dało to w rezultacie 76 różniących się między sobą albumów.
Szwecja
Szwedzki płyta, “Sveriges Rigsvapen, Landskaps- ach Stadsvapen”, wydała korporacja Kaffe Hag AB w Sztokholmie w 1932. Drukowano go w zakładach Karla Lindholma w Sztokholmie. Autorem albumu i znaczków był Harald Gustav Fleetwood (1879-1960). Fleetwood był Państwowym Heraldykiem Królestwa Szwecji w latach 1931-1965 i autorem licznych publikacji z tej dziedziny.
Szwedzki płyta zawiera zaledwie herby prowincji i w miejsce. Znaczki opublikowano w ośmiu blokach po 18 znaczków iks zaś na dodatek 5 znaczków z reklamami. Niedostatek jest wzmianek o planach wydania w Szwecji albumu zawierającego herby szlacheckie.
Czas wolny Gród Gdańsk
Album został wydany w 1930 przez Kaffee Hag, Danzig. Jak skryba podany był gdański członek senatu, dr Hubertus Schwarz. Aliści za rzeczywistego autora artysta grafik rozważany jest F. W. Burau.
Album zawiera 125 herbów, ponadto herbów miejskich również herby rodowe, a również tzw. Hausmarken (znaki towarowe, loga), pieczęcie i flagi miejskie. Na takie wyjście zdecydowano się z powodu niewielkiej powierzchni Wolnego Miasta, w zamian było w jego granicach zbytnio nieco by wykreować krążek z herbami, przeto dodatkowe elementy. Planowano nieco następnych wydań, a niektóre znaczki, na które przewidziano obszar w albumie, nie doczekały się publikacji.
Wyspy Brytyjskie
Album “Arms of cities and towns of the British Isles” został wydany wokół 1930.
Brytyjski krążek został wydany w Westminster (Londyn) przez Abbey Press Ltd. Skryba jest bezimienny, w najwyższym stopniu prawdopodobne jest, że był przed Major Thomas Shepard.
Album zawierał 236 znaczków z herbami, numerowanymi samodzielnie na rzecz każdej sekcji. Pocięty był na rozdziały podług regionów, z herbami regionów na osobnej stronie, na kolejnych stronach umieszczano herby w miejsce danego regionu w porządku alfabetycznym. Regionami tymi były: Londyn, Albion, Kaledonia, Walia, Zielona Wyspa i Zielona Wyspa Północna. Prócz tego regionu, na znaczku zamieszczana była oraz notka do jakiego hrabstwa wypada dane miasto.
Źródła
- album austriacki
- albumy belgijskie i luksemburskie
- albumy czechosłowackie
- album duński
- albumy francuskie
- albumy holenderskie
- album jugosłowiański
- albumy niemieckie
- album norweski
- album polski
- albumy szwajcarskie
- album szwedzki
- album Wolnego Miasta Gdańsk
- album Wysp Brytyjskich
- serwis heraldryshop.biz
Kategorie: Heraldyka • Serie wydawnicze • Zbieractwo